Terapia manualna stanowi jedną z metod fizjoterapii, służącą do diagnozowania, planowania oraz przeprowadzania leczenia szeroko rozumianych zaburzeń związanych z układem ruchu – nazwa tej metody wynika z manualnego charakteru wykonywania wszystkich czynności w przebiegu terapii, które terapeuta wykonuje wykorzystując własne ręce.

Zestawy czynności manualnych stosowane w przebiegu terapii uzależnione są od lokalizacji patologii oraz rodzaju odczuwanych dolegliwości bólowych. Mogą one dotyczyć stawu, mięśnia, nerwu lub więzadła. Z uwagi na wzajemne powiązanie i oddziaływanie poszczególnych elementów systemu ruchowego, terapia która kierowana jest zazwyczaj wobec stawów, oddziałuje również na pozostałe jego części.

Metody oddziaływania terapią manualna

Wśród działań terapeutycznych w terapii manualnej można wymienić kilka technik, stosowanych w zależności od indywidualnych wymagań konkretnego przypadku. Najczęściej wykorzystywane są manipulacje – polegające na szybkim uruchomieniu stawu, mobilizacje – czyli ćwiczenia mające na celu zwiększenie oraz poprawę ruchomości w stawie, rozciąganie (stretching) oraz szeroko rozumiany masaż, stanowiący oddziaływanie na wszystkie elementy układu ruchowego oraz dobierany do indywidualnych potrzeb każdego pacjenta.

Warto w tym miejscu wspomnieć również o wskazaniach adresowanych do pacjenta i odnoszących się do jego codziennej aktywności – terapeuta może bowiem wyposażyć daną osobę w zestaw zaleceń oraz porad umożliwiających wykonywanie samodzielnych ćwiczeń w domu, jak również uwzględniających dbałość o newralgiczne punkty układu mięśniowo-stawowego.

Wskazania do zastosowania terapii manualnej

Podstawowymi przyczynami wykorzystania technik manualnych stają się dolegliwości bólowe odczuwane przez pacjenta w obrębie systemu mięśniowo – stawowego. Wady postawy, stany zwyrodnieniowe kręgosłupa, jak również ograniczenia ruchomości w stawach o różnorodnym podłożu także stają się powodem zaordynowania w przebiegu rehabilitacyjnym terapii manualnej. Jest ona stosowana ponadto w przypadku stanu nadmiernego napięcia mięśni, występowania nerwobóli oraz drętwienia kończyn.

Cele terapii manualnej

Główne cele omawianego rodzaju terapii skupiają się na dążeniu do poprawy jakości codziennego funkcjonowania pacjenta, obciążonego schorzeniami w obrębie układu ruchowego – terapia manualna wpływa bowiem na przyspieszenie powrotu do normalnej aktywności fizycznej, oddziałując na źródło dolegliwości oraz umożliwiając ograniczenie konieczności stosowania długotrwałej farmakoterapii.

Należy zaznaczyć, że wszelkie postępowanie terapeutyczne podejmowane w omówionej metodzie fizjoterapii uwzględnia uprzednią rzetelną diagnozę i ocenę stanu pacjenta, na której oparty zostaje projekt działań, zmierzających do osiągnięcia założonych celów. Decyzję o przebiegu terapii podejmuje wykwalifikowany terapeuta, posiadający niezbędne umiejętności oraz wiedzę merytoryczną konieczną do udzielenia specjalistycznej pomocy zgłaszającemu się do niego pacjentowi.